Bí kíp mua sắm

Chiếc máy in bạt trị giá hàng trăm triệu đồng của bạn bỗng nhiên đứng hình ngay giữa lệnh in quan trọng? Kim đồng hồ áp suất vẫn nhảy, mực vẫn đầy nhưng đầu phun không hề nhúc nhích. Thủ phạm thường nằm ở tấm bảng mạch xanh ngắt ẩn sâu bên trong thân máy: Mainboard.

Nếu đầu phun được coi là trái tim thì Mainboard chính là bộ não trung ương. Hiểu rõ về nó không chỉ giúp bạn bắt bệnh chính xác mà còn tiết kiệm hàng chục triệu đồng tiền thay thế linh kiện không cần thiết.

I. Cấu tạo và Chức năng của Mainboard máy in quảng cáo

Mainboard không đơn thuần là một tấm bảng điện tử. Nó là trạm điều phối cực kỳ phức tạp, nơi hàng triệu tín hiệu điện chạy qua mỗi giây để tạo ra những bản in sắc nét trên bạt Hiflex hay Decal.

1. Chức năng điều phối dữ liệu

Khi bạn nhấn lệnh in trên phần mềm MainTop hay UltraPrint, file thiết kế được xé nhỏ thành các gói dữ liệu số. Mainboard tiếp nhận các gói này qua cổng USB hoặc dây mạng LAN. Tại đây, chip xử lý sẽ biên dịch dữ liệu thành các xung điện cực nhỏ để ra lệnh cho đầu phun bắn mực đúng vị trí.

2. Quản lý hệ thống chuyển động (Motor Control)

Mainboard điều khiển hai hệ thống chuyển động chính của máy in:

• Trục X: Điều khiển motor servo kéo đầu phun chạy ngang với tốc độ cực cao.
• Trục Y: Điều khiển hệ thống lô cuốn vật liệu tiến lên theo từng bước chính xác đến từng milimet.

3. Hệ thống cảm biến và bảo vệ

Mainboard liên tục lắng nghe tín hiệu từ thước đo (Encoder) để biết đầu phun đang ở đâu. Nếu thiếu tín hiệu này, máy sẽ mất phương hướng và va đập vào thành máy ngay lập tức. Ngoài ra, nó còn giám sát nhiệt độ đầu phun để tránh tình trạng quá nhiệt gây cháy mặt bóng.

4. Phân loại các dòng Mainboard phổ biến

Thị trường máy in quảng cáo hiện nay chia thành hai phân khúc rõ rệt dựa trên hệ thống board mạch:

• Hệ thống Board phổ thông (Epson): Thường dùng cho đầu phun XP600, i3200 hoặc DX5. Các hãng như Hoson, Senyang hay BYHX là những đơn vị sản xuất board mạch này nhiều nhất.
• Hệ thống Board công nghiệp: Dùng cho đầu phun Ricoh, Konica hoặc Kyocera. Những dòng này có khả năng chịu tải cao, hoạt động bền bỉ 24/7 trong môi trường bụi bặm.

II. Các linh kiện quan trọng trên Mainboard

Để hiểu tại sao Board mạch bị hỏng, bạn cần biết mặt những linh kiện chủ chốt sau đây.

Chip xử lý trung tâm (FPGA): Đây là linh kiện đắt giá nhất. Nó chịu trách nhiệm tính toán mọi thuật toán in ấn. Nếu chip này chết, board mạch coi như bỏ đi.

IC Driver điều khiển Motor: Các linh kiện này thường có cánh tản nhiệt nhôm phía trên. Chúng quản lý dòng điện lớn để thúc đẩy các motor vận hành. Khi máy in bị kẹt cơ học quá nặng, các IC này rất dễ bị chập do quá tải.

Cầu chì bảo vệ (Fuse): Một linh kiện nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng. Ký hiệu thường là F1, F2 trên mặt mạch. Cầu chì sẽ tự ngắt khi có sự cố chập cáp đầu phun, giúp bảo vệ các chip xử lý đắt tiền phía sau.

Tụ điện lọc nguồn: Các hình trụ nhỏ giúp ổn định dòng điện. Tụ điện bị phồng hoặc khô dầu là nguyên nhân khiến máy in hay bị treo giữa chừng khi đang hoạt động.

III. Các lỗi hư hỏng phổ biến và nguyên nhân chi tiết

Dưới đây là những lỗi kinh điển mà bất kỳ thợ vận hành máy in nào cũng từng gặp ít nhất một lần.

1. Lỗi mất kết nối (Communication Error)

Máy tính báo lỗi "Printer not found" hoặc biểu tượng kết nối bị gạch chéo đỏ. Nguyên nhân thường do cổng USB trên main bị lỏng chân hàn hoặc chip giao tiếp bị hỏng do tĩnh điện khi bạn cắm rút cáp lúc máy đang bật.

2. Lỗi máy chạy nhưng không ra mực

Đầu phun vẫn chạy qua lại bình thường nhưng bản in trắng tinh. Đừng vội kết luận hỏng đầu phun. Hãy kiểm tra cầu chì trên Mainboard. Nếu cầu chì đứt, tín hiệu kích nổ mực sẽ không được gửi xuống đầu phun.

3. Lỗi in bị lệch hình hoặc bóng ma

Hình ảnh in ra bị nhòe, chữ bị đổ bóng hoặc hình bị xéo. Ngoài việc bẩn thước encoder, nguyên nhân có thể do IC xử lý tín hiệu xung trên Mainboard bị lỗi, dẫn đến việc tính toán vị trí bị sai lệch vài pixel.

4. Lỗi máy không khởi động (Treo Board)

Khi bật nguồn, quạt gió quay nhưng màn hình điều khiển đứng im. Lỗi này thường do Firmware (phần mềm điều khiển) trên board bị lỗi hoặc chip xử lý trung tâm gặp sự cố do nguồn điện chập chờn.

5. Chập cháy do yếu tố ngoại cảnh

Đây là lỗi đau lòng nhất. Mực in quảng cáo có tính dẫn điện. Nếu mực rò rỉ vào cáp bẹ và chảy xuống Mainboard, nó sẽ gây ra các vết cháy xém. Ngoài ra, thạch sùng hoặc gián chui vào board mạch trú ngụ cũng là nguyên nhân gây ngắn mạch phổ biến tại Việt Nam.

IV. Quy trình chẩn đoán và sửa chữa cơ bản

Khi máy gặp sự cố, hãy bình tĩnh thực hiện các bước sau trước khi gọi thợ.

Kiểm tra nguồn điện: Dùng đồng hồ vạn năng đo xem nguồn tổng có cấp đủ 24V hoặc 42V cho board mạch hay không. Thiếu áp sẽ khiến board hoạt động chập chờn.

Vệ sinh cáp kết nối: Rút toàn bộ cáp bẹ, dùng cồn 90 độ và tăm bông vệ sinh sạch các đầu tiếp xúc đồng. Cáp bị bẩn hoặc lỏng là nguyên nhân của 50% các lỗi mất kết nối.

Kiểm tra cầu chì: Chuyển đồng hồ sang chế độ đo thông mạch. Nếu cầu chì không kêu, bạn chỉ cần thay một chiếc cầu chì mới cùng chỉ số thay vì thay cả bộ board mạch đắt tiền.

V. Cách bảo quản và kéo dài tuổi thọ Mainboard

Chi phí thay một bộ Mainboard máy in khổ lớn dao động từ 10 đến 50 triệu đồng tùy loại. Bảo trì đúng cách là cách giữ tiền tốt nhất.

• Sử dụng ổn áp hoặc UPS: Điện lưới Việt Nam thường xuyên trồi sụt. Một bộ lưu điện (UPS) online sẽ lọc sạch nhiễu điện, giúp board mạch hoạt động ổn định.
• Chống côn trùng: Sử dụng các tấm lưới chắn hoặc túi thơm đuổi côn trùng đặt gần khu vực chứa board mạch.
• Tuyệt đối không tháo cáp khi đang bật điện: Việc này gây ra hiện tượng phóng điện hồ quang, có thể làm chết IC driver hoặc đầu phun ngay tức khắc.
• Hút bụi định kỳ: Bụi bẩn bám dày trên các linh kiện gây nóng và dễ hút ẩm gây chập mạch. Hãy dùng bình khí nén để thổi sạch bụi mỗi tháng một lần.

Kết luận

Mainboard máy in quảng cáo là linh kiện tinh vi nhưng không quá khó hiểu nếu bạn nắm vững các nguyên lý cơ bản. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu hư hỏng và bảo trì định kỳ sẽ giúp nhà in của bạn vận hành trơn tru, tránh những đợt dừng máy đáng tiếc trong mùa cao điểm.

Khi gặp các lỗi nặng liên quan đến chip xử lý hoặc cháy mạch diện rộng, lời khuyên tốt nhất là tìm đến các đơn vị kỹ thuật có tay nghề cao để được xử lý triệt để, tránh việc tự ý can thiệp sâu làm hỏng thêm các linh kiện liên đới.

Đăng bởi minhnhatkent Tags: máy in quảng cáo